‹ Terug

IQ: to test or not to test? Over de zin en onzin van IQ-testen

 

Alle ouders met een vermoedelijk (hoog)begaafd kind hebben het zich ooit al afgevraagd: moet mijn kind getest worden? En verandert er iets als we een IQ-cijfer hebben?
Laten we het vandaag eens hebben over de zin en onzin van IQ-testing.

 

Wat meet een intelligentietest?
Om een intelligentietest te ontwikkelen, heb je eerst een model nodig over wat intelligentie precies is. De meeste moderne testen baseren zich op het CHC-model dat uitvoerig werd onderzocht en waarvoor wetenschappelijke evidentie werd gevonden. In dit model wordt gesteld dat iedereen een algemene intelligentie heeft en dat deze gevormd wordt door een aantal brede cognitieve vaardigheden, zoals visueel-ruimtelijk inzicht, taalbegrip of werkgeheugen. Deze vaardigheden kunnen we weer verder specificeren in nauwe cognitieve vaardigheden, zoals hoe goed je visuele patronen kan herkennen of hoeveel auditieve informatie je tegelijk kan onthouden.

 

Dus kort gezegd: je kan meten hoe intelligent iemand in het algemeen is en je kan meten hoe sterk iemand in een bepaald domein is.

 

Vertelt het resultaat op een IQ-test altijd de waarheid?
En hier wringt het schoentje, want het antwoord is nee... Wat het testresultaat vertelt, is hoe je kind op dat moment de test gedaan heeft. Stel dat je kind moe was of honger had, dan zal dit een weerslag hebben op het resultaat.
Er zijn nog andere onderliggende factoren die het resultaat sterk kunnen beïnvloeden: als je kind last heeft van faalangst zal hij of zij moeilijkere testitems sneller uit de weg gaan, ook al zou hij of zij ze mogelijk wel kunnen oplossen. Het resultaat kan dan ver beneden de échte capaciteiten liggen. Als dit cijfer dan als de enige echte waarheid wordt beschouwd, dan kan je je voorstellen dat je kind daar niet mee geholpen is.

 

Nog een verdere kanttekening.
Wat ik zelf erg belangrijk vind om te onthouden, is dat intelligentie geen vaststaand gegeven is. Onze grijze massa kolkt en blubbert eigenlijk steeds verder en verder (niet letterlijk natuurlijk, maar zo stel ik het mij voor). Hoe ‘slim’ je nu bent, is niet noodzakelijk hoe slim je binnen tien jaar zal zijn. Stel dat we vanaf nu enkel nog in babytaal gaan praten, dan zullen we na een tijd moeten vaststellen dat we heel wat woordenschat verleerd zijn. Maar als we vanaf nu enkel nog aan erudiete en welbespraakte conversaties deelnemen, dan zal onze woordenschat er sterk op vooruitgaan (of die van mij althans toch 😉).

 

Moeten we dan maar niet meer testen?
Toch wel, het testen van een IQ kan wel degelijk nuttig zijn. Het kan aantonen hoever een kind in zijn ontwikkeling staat en op welk vlak hij of zij sterk is of net minder sterk en hoe dit zich uit in het dagelijkse leven. En van hieruit kunnen we dan verder kijken wat we kunnen doen om een kind te ondersteunen in zijn of haar ontwikkeling en welbevinden.
Omwille van de beperkingen die intelligentietesten hebben, zijn voor mij observaties tijdens een testmoment minstens even belangrijk. Als we naast de resultaten een uitgebreid verslag kunnen leggen waarin oa. beschreven staat hoe je kind reageert op uitdagingen of hoe hij of zij omgaat met faalervaringen, kunnen we een duidelijk beeld scheppen over hoe je kind functioneert en welke noden hij of zij heeft. Volgens mij zit daar de meerwaarde en de juiste boodschap. Zo kan een IQ-test een bijdrage leveren om ons te helpen kinderen te laten ontwikkelen en hen te laten opgroeien tot de beste versie van zichzelf.

 

Liefs,

Lies

 

Ps: Dit artikel werd gepubliceerd door EigenWijs, een praktijk voor begeleiding van (hoog)begaafde kinderen en hun ouders. Regelmatig zullen hier nieuwe artikels verschijnen. Indien je geïnteresseerd bent, houd dan mijn blogpagina of facebookpagina in de gaten. Voor meer informatie over mijn werking en aanbod, neem een kijkje op www.eigenwijsbegeleiding.be.